• instagram
  • telegram
  • whatsapp
  • facebook
  • aparat

فرش درجه یک
فروشگاه ما
فرش درجه یک ماشینی
آکادمی فرش
فرش اصل
خانه طراحان
فرش ممتاز
معرفی تولیدکنندگان
صنایع فرش ماشینی
صنایع و مشاغل وابسته
اخبار فرش سنتی ایرانی
مواد اولیه و قطعات
فرش خوب
نمایشگاه ها و رویدادها

آشنایی با مواد اولیه فرش دستباف

مواد اولیه تولید فرش دستباف

مواد اولیه فرش دستباف

پنبه، پشم و ابریشم مواد اولیه فرش را تشکیل می دهند. نسبت استفاده از این مواد انواع مختلف فرش در مناطق مختلف ایران را متمایز می سازد. در هر منطقه ای از سرزمین ما بسته به فراوانی و کیفیت تولید این مواد اولیه و نیز حال و هوای طرح های مختلف، فرش های متفاوتی بافته می شوند. که همگی زیبا و شایسته تمجید می باشند.

طبیعی است که از مواد اولیه مرغوب و با کیفیت بالا فرشی با کیفیت حاصل خواهد شد. اگر در تامین مواد اولیه با کیفیت دقت لازم را نداشته باشیم مسلماً در اقتصاد فرش دچار آسیب و رکود خواهیم گشت و رونق اقتصادی فرش دستباف بستگی مستقیم به عملکرد شایسته تولید کنندگان فرش دارد.

هر یک از مواد پنبه، پشم و ابریشم بدلیل خواصی چون خاصیت فنری، قابلیت شست و شو، مقاومت در برابر حرارت، رنگ پذیری مناسب و مقاومت سایشی(دوام) زیاد در فرش دستباف مورد استفاده قرار می گیرند. در مناطق مختلف ایران از پشم که خصوصیات فوق الذکر را در حد مطلوبی دارا می باشد بیشترین استفاده را در فرش می نمایند.

پنبه طبیعی بدلیل مقاومت کششی و عدم بید زدگی و سایر خصوصیات مثبت به میزان زیادی در تار و پود فرش مورد استفاده قرار می گیرد. پنبه طبیعی موقع سوختن دود سفید دارد و بوی چوب یا کاغذ سوخته می دهد. خاکستر آن هم شکننده است و پودر می شود. دارای الیافی به انداره 2 تا 4 سانتی متر است. در برابر اسید سولفوریک مقاومت کمی داشته و تا دمای 120 درجه سانتی گراد تغییری نمی کند. از پنبه بصورت چند لایه در تار و پود استفاده می شود.

استفاده از نخ های پلی استر در تار و پود فرش بدلیل مقاومت کم در برابر حرارت موجب کش آمدن و یا جمع شدن فرش می گردد و شایسته است از این نوع نخ ها در بافت فرش استفاده نشود.

قابل ذکر است فرش های ظریف بافت نایین را هم با چله پنبه ای می بافند زیرا مراحلی چون ترتاب کردن، آب کوب و مرسریزاسیون را روی چله انجام می دهند که موجب ظرافت و استحکام تا 40% افزایش شده و از چله چهارلا برای قالی های ظریف استفاده می کننده.

چله پنبه پلی استر در موقع سوختن دود سیاهی دارد و خاکستر آن نیز محکم و سیاه است. در موقع سوختن حالت ذوب شدن داشته و بوی پلاستیک سوخته می دهد. نسبت به چله خالص پنبه سفیدتر بوده و زیردست محکم دارد و به راحتی نمی توان آن را پاره کرد و در مقایسه با چله پنبه خالص با تعداد لای مساوی تپل تر است.

ابریشم خالص و طبیعی تمامی خصوصیات مواد اولیه مرغوب را دارا است ولی به دلیل کم بود و قیمت بالا بیشتر در بافت فرش های نفیس و ظریف مورد استفاده قرار می گیرد.

از ابریشم در قالی های ایران هم برای چله و هم خامه استفاده می شود در برخی مناطق برای پود زیر نیز استفاده می شود.

وقتی نخ ابریشم خالص را می سوزانیم بوی پر یا شاخ سوخته می دهد با دور کردن شعله به آرامی خاموش می گردد. دارای الیاف بلند و جدا از هم و براق است. رنگ پذیری یکنواخت داشته و بسیار لطیف است و نیز مقاومت خمشی کمی دارد. در اثر جذب رطوبت نیز محکم تر می شود.

در مقابل خامه ابریشم ویسکوز(معروف به کاغذی) در آب شل شده و زود پاره می شود براق نبوده و زیردست لطیف ندارد و در موقع سوختن بوی کاغذ سوخته می دهد. مقاومت خمشی بالایی داشته و رنگ پذیری کمی دارد. در موقع بافت تیغ بافنده را زود کند کرده و مثل ابریشم طبیعی خواب بر نمی دارد و بصورت شاخ شاخ از فرش بیرون می زند. بهترین ابریشم از کشور چین می باشد. خامه ابریشم آخال یا گجین و یا روسی ممکن است صد در صد ابریشم باشد ولی به دلیل کیفیت بسیار پایین برای استفاده در فرش مناسب نیست.

پشم نیز الیافی حیوانی است که روی بدن گوسفند در تمامی چهار فصل چیده می شود و البته پشم چین بهاره که گوسفندان در طول فصل زمستان کمتر به چرا رفته اند مرغوبیت بیشتری دارد. نژاد های مختلف گوسفندان پشم های متفاوتی دارند. پشم زیر شکم گوسفند کیفیت پایینی دارد زیرا بیشتر در تماس با گرد و غبار و خاشاک بوده است. عمده ترین کاربرد پشم در پرز فرش ها است و در بعضی مناطق در پود فرش و  در بعضی جاها برای چله هم استفاده می شود(مثل فرش عشایری).

پشم هایی که رنگ روشن تر داشته باشند و از موی و خرموی کمتری برخوردار باشند و تمیز تر بوده و ناخالصی و مواد مصنوعی نداشته باشند برای خامه و چله بسیار مناسب می باشند.

مخلوط پشم و اکریلیک در موقع سوختن کمی بوی پلاستیک داده دارای خاکستر سیاه و سخت می باشد. این خامه را اگر باز کنیم الیاف بسیار بلند اکریلیک در آن نمایان است. پرز دهی این نوع فرش زیاد است.

فرشی که با پشم بومی بافته شده با پشم وارداتی بر اثر پا خوردن زیاد کوبیده می شود. پرزها را برای زیردست نرم تر و لطیف تر کوتاه می گیرند. مخلوطی از پشم های داخلی و وارداتی نیز از زبری پشم فرش می کاهد. بیشتر پشم های وارداتی از کشورهای نیوزلند، آرژانتین و اروگوئه است.

 

تاریخ انتشار : 00/03/02

نـظـرات کاربران
دیگر مطالب کاربردی
تشخیص فرش اصل از تقلبی
تفاوت خرید اینترنتی فرش با خرید حضوری فرش
فرش طرح خشتی سنتی
فرش طرح افشان چیست؟
مدل فرش جدید و زیبا برای خانه های ایرانی
خرید فرش ماشینی ساماندهی فرش ماشینی ایرانی